การใช้งานตู้ดูดไอสารเคมีอย่างถูกวิธี (Safe Handling: Using Your Fume Hood Effectively)

ตู้ดูดควัน (Fume Hood) เป็นอุปกรณ์ควบคุมความปลอดภัยที่ติดตั้งในห้องแล็บ โดยออกแบบมาเพื่อดูดไอระเหย ก๊าซ หรือฝุ่นละอองที่เกิดจากการทดลองทางเคมีหรือกระบวนการทำงานต่าง ๆ ผ่านระบบระบายอากาศ

1. วัตถุประสงค์ของตู้ดูดควัน

ตู้ดูดควันไม่ใช่ “ที่เก็บของ” แต่เป็นอุปกรณ์ความปลอดภัยหลักที่ทำหน้าที่:

• ป้องกันผู้ใช้งาน: จากการสูดดมไอระเหยที่เป็นอันตราย (Toxic Vapors), ก๊าซพิษ หรือฝุ่นละออง
• ป้องกันการแพร่กระจาย: ไม่ให้สารเคมีฟุ้งกระจายออกไปยังพื้นที่ส่วนกลางของห้องปฏิบัติการ
• ป้องกันอัคคีภัย: ช่วยระบายไอระเหยที่ไวไฟออกจากพื้นที่ปฏิบัติงาน

2. ขั้นตอนการตรวจสอบก่อนเริ่มงาน (Pre-check)

ก่อนเปิดขวดสารเคมีทุกครั้ง ต้องเช็ก 3 อย่างนี้:

• Check Airflow: ตรวจสอบหน้าจอแสดงผล หรือแถบกระดาษหน้าตู้ว่ามีลมดูดเข้าอย่างเหมาะสม (ความเร็วลมควรอยู่ที่ประมาณ 0.5 m/s)
• Check Sash: หน้าต่างกระจก (Sash) ต้องไม่แตกหัก และเลื่อนขึ้น-ลงได้ปกติ
• Check Obstruction: ภายในตู้ต้องไม่มีสิ่งของวางระเกะระกะจนขวางทางลมด้านหลัง (Baffles)